Mxx 189 - Historia wersji

Paweł Niemczuk: drobna redakcyjna

2017-02-24T23:54:39Z

drobna redakcyjna

Dobrzyn o 11:40, 18 lip 2016

2016-07-18T11:40:03Z

Dobrzyn o 11:37, 18 lip 2016

2016-07-18T11:37:51Z

Dobrzyn: Aktualizacja opisu w oparciu o artykuł M. Zajfert: Wagon motorowy Mxx189 "Scania" kolei krotoszyńskiej, "Świat Kolei" 8/2015

2016-07-18T11:34:53Z

Aktualizacja opisu w oparciu o artykuł M. Zajfert: Wagon motorowy Mxx189 "Scania" kolei krotoszyńskiej, "Świat Kolei" 8/2015

2xM: Uzupełnienie danych na podstawie rysunku

2015-09-08T18:26:45Z

Uzupełnienie danych na podstawie rysunku

2xM: /* Konstrukcja */ dodany rysunek

2015-09-08T12:55:14Z

Konstrukcja: dodany rysunek

2xM: Dodałem rysunek

2015-09-08T12:39:52Z

Dodałem rysunek

2xM: /* Konstrukcja */

2015-08-22T22:20:28Z

Konstrukcja

2xM: /* Konstrukcja */

2015-08-22T22:16:47Z

Konstrukcja

2xM: /* Źródła */

2015-08-22T16:34:53Z

Źródła

← poprzednia wersja		Wersja z 23:54, 24 lut 2017
Linia 58:		Linia 58:


−	[[Plik:Skania.gif\|centruj\|~~580px~~]]	+	[[Plik:Skania.gif\|centruj\|800px]]

	== Źródła ==		== Źródła ==

@@ Linia 33: / Linia 33: @@
 |uwagi                      = <nowiki>*</nowiki> u B. Pokropińskiego pojawia się również Mxx 186.<br />
 }}
-Mxx 189 - trójczłonowy [[Kolej wąskotorowa|wąskotorowy]] [[wagon spalinowy|zespół motorowy]] zbudowany w warsztatach [[Pleszewska Kolej Lokalna|Krotoszyńskiej Kolei Dojazdowej]] w 1950 roku <ref>M. Zajfert: ''Wagon motorowy Mxx189 "Scania" kolei krotoszyńskiej'', "Świat Kolei" 8/2015</ref>.
+Mxx 189 - trójczłonowy [[Kolej wąskotorowa|wąskotorowy]] [[wagon spalinowy|zespół motorowy]] zbudowany w warsztatach [[Pleszewska Kolej Lokalna|Krotoszyńskiej Kolei Dojazdowej]] w 1950 roku <ref>M. Zajfert: ''Wagon motorowy Mxx 189 "Scania" kolei krotoszyńskiej'', "Świat Kolei" 8/2015</ref>.
 ==Historia==
-Wbrew niektórym źródłom <ref>R. Witkowski: ''Tajemnicze trójczłonowe zespoły motorowe na tor szerokości 750 mm'', "Świat Kolei" 8/2015</ref> wagon zaczęto budować w warsztatach w Pleszewie już w 1943 roku, natomiast oficjalne oddanie wagonu do eksploatacji miało miejsce 14.06.1950r. <ref>M. Zajfert: ''Wagon motorowy Mxx189 "Scania" kolei krotoszyńskiej'', "Świat Kolei" 8/2015</ref>. Wagon Mxx189 był konstrukcyjnie podobny do łotewskich wagonów serii "F", jednak różnice podstawowych wymiarów wykluczają tezę o przebudowie jednego z wagonów "F" na wagon Mxx189. Jest natomiast bardzo prawdopodobne, że załoga warsztatów w Pleszewie wzorowała się na konstrukcji wagonów "F".
+Wbrew niektórym źródłom <ref>R. Witkowski: ''Tajemnicze trójczłonowe zespoły motorowe na tor szerokości 750 mm'', "Świat Kolei" 8/2015</ref> wagon zaczęto budować w warsztatach w Pleszewie już w 1943 roku, natomiast oficjalne oddanie wagonu do eksploatacji miało miejsce 14.06.1950r. <ref>M. Zajfert: ''Wagon motorowy Mxx 189 "Scania" kolei krotoszyńskiej'', "Świat Kolei" 8/2015</ref>. Wagon Mxx 189 był konstrukcyjnie podobny do łotewskich wagonów serii "F", jednak różnice podstawowych wymiarów wykluczają tezę o przebudowie jednego z wagonów "F" na wagon Mxx 189. Jest natomiast bardzo prawdopodobne, że załoga warsztatów w Pleszewie wzorowała się na konstrukcji wagonów "F".
@@ Linia 42: / Linia 42: @@
 ==Konstrukcja==
-Zespół Mxx189 zaprojektowano i wykonano jako trójczłonowy z dwoma skrajnymi członami sterowniczymi i zawieszonym pomiędzy nimi członem silnikowym.
+Zespół Mxx 189 zaprojektowano i wykonano jako trójczłonowy z dwoma skrajnymi członami sterowniczymi i zawieszonym pomiędzy nimi członem silnikowym.
@@ Linia 65: / Linia 65: @@
 * R. Witkowski: ''Tajemnicze trójczłonowe zespoły motorowe na tor szerokości 750 mm'', "Świat Kolei" 8/2015
 * Rysunek projektu odbudowy zespołu udostępniony przez pana Marka Torzewskiego
-* M. Zajfert: ''Wagon motorowy Mxx189 "Scania" kolei krotoszyńskiej'', "Świat Kolei" 8/2015
+* M. Zajfert: ''Wagon motorowy Mxx 189 "Scania" kolei krotoszyńskiej'', "Świat Kolei" 8/2015
 == Przypisy ==

← poprzednia wersja		Wersja z 11:37, 18 lip 2016
Linia 51:		Linia 51:


−	Nadwozie miało konstrukcję drewnianą, ~~obitej~~ blachą. Człony sterownicze posiadały po dwa przedziały pasażerskie rozdzielone przedsionkiem wejściowym z dwuskrzydłowymi drzwiami przesuwnymi. Dodatkowe 4 siedzenia (najprawdopodobniej rozkładane) umieszczono w każdym z przedsionków. W sumie zespół miał 104 miejsca siedzące. Liczbę miejsc stojących określono oficjalnie na 134.	+	Nadwozie miało konstrukcję drewnianą, obitą blachą. Człony sterownicze posiadały po dwa przedziały pasażerskie rozdzielone przedsionkiem wejściowym z dwuskrzydłowymi drzwiami przesuwnymi. Dodatkowe 4 siedzenia (najprawdopodobniej rozkładane) umieszczono w każdym z przedsionków. W sumie zespół miał 104 miejsca siedzące. Liczbę miejsc stojących określono oficjalnie na 134.
	Do przedziału służbowego prowadziły jednoskrzydłowe drzwi suwane pośrodku członu napędowego. Był on również połączony z członami sterowniczymi mostkiem przejściowym osłoniętym brezentową harmonią. Przejście to traktowano jako służbowe. Z zewnątrz do przedziału w członie środkowym prowadziły umieszczone po obu stronach w połowie długości jednoskrzydłowe drzwi przesuwne. Początkowo nie przewidziano oddzielnych drzwi do kabin maszynisty, dodano je później.		Do przedziału służbowego prowadziły jednoskrzydłowe drzwi suwane pośrodku członu napędowego. Był on również połączony z członami sterowniczymi mostkiem przejściowym osłoniętym brezentową harmonią. Przejście to traktowano jako służbowe. Z zewnątrz do przedziału w członie środkowym prowadziły umieszczone po obu stronach w połowie długości jednoskrzydłowe drzwi przesuwne. Początkowo nie przewidziano oddzielnych drzwi do kabin maszynisty, dodano je później.

@@ Linia 5: / Linia 5: @@
 |przewoźnik                 =[[PKP]]
 |oznaczenie_przewoźnika     =Mxx 189*
-|producent                  =Warsztaty KD Pleszew**,
+|producent                  =Warsztaty KD Pleszew,
 |lata_budowy                =1949/50
 |układ_osi                  =2'(1A)'(A1)'2'
 |układ_członów              =r+s+r
 |masa_służbowa              =ok. 39 t
-|długość_ze_zderzakami      =31920 mm
+|długość_ze_zderzakami      =31320 mm
-|szerokość                  = 2310 mm
+|szerokość                  =2310 mm
 |wysokość                   =ok. 3100 mm
-|rozstaw_osi_skrajnych      =28330 mm***
+|rozstaw_osi_skrajnych      =28640 mm
-|rozstaw_czopów_skrętu      =9330/8400 mm***
+|rozstaw_czopów_skrętu      =9500
-|rozstaw_osi_wózka          =1270 mm***
+|rozstaw_osi_wózka          =1400
-|średnica_kół               =660/580 mm****
+|średnica_kół               =
 |rozstaw_szyn               =750 mm
 |zapas_paliwa               =
@@ Linia 31: / Linia 31: @@
 |liczba_miejsc_ogółem       =238
 |swiadectwo_typu            =
-|uwagi                      = <nowiki>*</nowiki> u B. Pokropińskiego pojawia się również Mxx 186.<br /><nowiki>**</nowiki> Przebudowa z zespołu motorowego serii F<br /><nowiki>***</nowiki> Dane dla zespołów motorowych serii F.<br /><nowiki>****</nowiki> Napędowe/toczne
+|uwagi                      = <nowiki>*</nowiki> u B. Pokropińskiego pojawia się również Mxx 186.<br />
 }}
-Mxx 189 - trójczłonowy [[Kolej wąskotorowa|wąskotorowy]] [[wagon spalinowy|zespół motorowy]] odbudowany w warsztatach [[Pleszewska Kolej Lokalna|Krotoszyńskiej Kolei Dojazdowej]] w 1949 roku w oparciu o podzespoły łotewskiego wagonu F 901<ref>R. Witkowski: ''Tajemnicze trójczłonowe zespoły motorowe na tor szerokości 750 mm'', "Świat Kolei" 8/2015</ref>.
+Mxx 189 - trójczłonowy [[Kolej wąskotorowa|wąskotorowy]] [[wagon spalinowy|zespół motorowy]] zbudowany w warsztatach [[Pleszewska Kolej Lokalna|Krotoszyńskiej Kolei Dojazdowej]] w 1950 roku <ref>M. Zajfert: ''Wagon motorowy Mxx189 "Scania" kolei krotoszyńskiej'', "Świat Kolei" 8/2015</ref>.
 ==Historia==
-Trzy zespoły motorowe serii F zostały zamówione w 1939 roku do obsługi przekuwanej wówczas na szerokość 750 mm linii kolejowej Lipawa - Aizpute w zachodniej części Łotwy<ref>Na linii tej pierwotnie zastosowano tor o szerokości 1000 mm.</ref>. Człony sterownicze powstały w Warsztatach Głównych w Lipawie w wyniku przebudowy 6 czteroosiowych wagonów pasażerskich pochodzących z zakładów Linke-Hofmann we Wrocławiu. Człony silnikowe wybudowano w tym samym okresie w Warsztatach Głównych w Rydze. Jako źródło napędu zastosowano dwa silniki wysokoprężne Mercedes-Benz o mocy po 100 KM połączone z przekładniami mechanicznymi Mylius. Ukończone zespoły oznaczono serią F i numerami 901, 902 i 903. Do eksploatacji weszły na przełomie lat 1939/40. 21 czerwca 1940 roku na Łotwę wkroczyła Armia Czerwona, zaś niemal równo rok później - ''Wehrmacht''. Podczas okupacji niemieckiej najprawdopodobniej zdemontowano w wagonach układy napędowe. Ostatecznie Niemcy wywieźli wszystkie trzy zespoły z Łotwy. Dwa z nich po wojnie znalazły się na terenie NRD. Wagon 903 został w 1950 roku odbudowany i służył na kolejach DR do grudnia 1964 roku jako VT 137 600.
+Wbrew niektórym źródłom <ref>R. Witkowski: ''Tajemnicze trójczłonowe zespoły motorowe na tor szerokości 750 mm'', "Świat Kolei" 8/2015</ref> wagon zaczęto budować w warsztatach w Pleszewie już w 1943 roku, natomiast oficjalne oddanie wagonu do eksploatacji miało miejsce 14.06.1950r. <ref>M. Zajfert: ''Wagon motorowy Mxx189 "Scania" kolei krotoszyńskiej'', "Świat Kolei" 8/2015</ref>. Wagon Mxx189 był konstrukcyjnie podobny do łotewskich wagonów serii "F", jednak różnice podstawowych wymiarów wykluczają tezę o przebudowie jednego z wagonów "F" na wagon Mxx189. Jest natomiast bardzo prawdopodobne, że załoga warsztatów w Pleszewie wzorowała się na konstrukcji wagonów "F".
 W nocy z 6 na 7 stycznia 1962 roku wagon spłonął doszczętnie na szlaku między [[Pleszew Wąsk.|Pleszewem Wąsk.]] i [[Dobrzyca|Dobrzycą]]. Nie nadawał się do odbudowy i został złomowany w Pleszewie.
 ==Konstrukcja==
-Zespoły serii F zaprojektowano i wykonano jako trójczłonowe z dwoma skrajnymi członami sterowniczymi i zawieszonym pomiędzy nimi członem silnikowym.
+Zespół Mxx189 zaprojektowano i wykonano jako trójczłonowy z dwoma skrajnymi członami sterowniczymi i zawieszonym pomiędzy nimi członem silnikowym.
-Każdy z dwóch skrajnych członów przeznaczony był do przewozu pasażerów i powstał poprzez przebudowę czteroosiowego wagonu osobowego produkcji Linke-Hofmann we Wrocławiu. W każdym jeden z wózków przebudowano na napędowy (z napędem na jedną oś) i przystosowano do oparcia na specjalnym wsporniku członu motorowego. Na przeciwnym końcu wykonano kabinę sterowniczą, będącą jednocześnie przedsionkiem wejściowym. We wnętrzu wydzielono ponadto toaletę, dwa przedziały pasażerskie, przedsionek od strony członu napędowego z dodatkowymi drzwiami zewnętrznymi po jednej stronie wagonu oraz przedział z olejowym kotłem ogrzewczym. W każdym składzie jeden z przedziałów oznaczono jako 2 klasę, pozostałe były klasy 3. Łącznie zespół dysponował 15 stałymi oraz 4 składanymi miejscami siedzącymi w klasie 2 oraz 57 stałymi i 22 składanymi w klasie 3.
+Człon środkowy wykonano od podstaw jako podwieszony na wózkach sąsiednich członów sterowniczych. Umieszczono w nim zespół napędowy składający się z silnika Scania-Vabis o mocy 180KM. Z przekładni napęd za pomocą wałów kardana przenoszony był na najbliżej położoną oś wózka wagonu sterowniczego. W efekcie uzyskano układ osi 2’(1A)'(A1)'2’. Dodatkowo w przedziale silnikowym umieszczono chłodnice, sprężarkę oraz prądnicę. Nad przedziałem silnikowym wygospodarowano przedział bagażowo-pocztowy z drzwiami rozsuwanymi po każdej ze stron oraz przejściami do wagonów sterowniczych.
-Wykonano jednak całkowicie nowe nadwozie o konstrukcji drewnianej obitej blachą. Zmieniono przy tym jego kształt, rozplanowanie wnętrza oraz układ okien i drzwi. Zrezygnowano z toalet i przedziałów ogrzewczych, wydzielono natomiast kabinę maszynisty z osobnym wejściem z lewej strony. W części pasażerskiej każdego z członów sterowniczych wydzielono po dwa przedziały jednakowej wielkości, rozdzielone przedsionkiem z dwoma parami rozsuwanych drzwi wejściowych. Każdy z przedziałów pasażerskich mieścił 48 pasażerów na miejscach siedzących (układ 2+2). Dodatkowe 4 siedzenia (najprawdopodobniej rozkładane) umieszczono w każdym z przedsionków. W sumie zespół miał 104 miejsca siedzące. Liczbę miejsc stojących określono oficjalnie na 134.
+W układzie napędowym zastosowano jednostkę wysokoprężną marki Scania-Vabis o mocy 180 KM, którą połączono z mechaniczną przekładnią Mylius Cv2. Napęd był przekazywany wałami kardana na najbliższą oś każdego z członów sterowniczych. W przedziale silnikowym umieszczono  chłodnice, prądnicę, sprężarkę i zbiorniki powietrza.
 [[Plik:Skania.gif|centruj|580px]]
@@ Linia 67: / Linia 65: @@
 * R. Witkowski: ''Tajemnicze trójczłonowe zespoły motorowe na tor szerokości 750 mm'', "Świat Kolei" 8/2015
 * Rysunek projektu odbudowy zespołu udostępniony przez pana Marka Torzewskiego
 == Przypisy ==

@@ Linia 10: / Linia 10: @@
 |układ_członów              =r+s+r
 |masa_służbowa              =ok. 39 t
-|długość_ze_zderzakami      =ok. 32 m
+|długość_ze_zderzakami      =31920 mm
-|szerokość                  =ok. 2300 mm
+|szerokość                  = 2310 mm
 |wysokość                   =ok. 3100 mm
 |rozstaw_osi_skrajnych      =28330 mm***
@@ Linia 55: / Linia 55: @@
 Przy przebudowie wagonu w warsztatach w Pleszewie najprawdopodobniej wykorzystano podwozie jednego z zespołów serii F o numerze 901. Pozostawiono dotychczasowy układ z dwoma członami sterowniczymi mieszczącymi przedziały pasażerskie i podwieszonym pomiędzy nimi członem napędowym z przedziałem służbowym (bagażowo-pocztowym).
-Wykonano jednak całkowicie nowe drewniane nadwozie, które obito blachą. Zmieniono przy tym jego kształt, rozplanowanie wnętrza oraz układ okien i drzwi. Zrezygnowano z toalet i przedziałów ogrzewczych, wydzielono natomiast kabinę maszynisty z osobnym wejściem z lewej strony. Dwuskrzydłowe suwane drzwi do przedziałów pasażerskich umieszczono w połowie długości każdego z członów sterowniczych. Zespół mógł pomieścić łącznie 104 pasażerów na miejscach siedzących. Liczbę miejsc stojących określono oficjalnie na 134.
+Wykonano jednak całkowicie nowe nadwozie o konstrukcji drewnianej obitej blachą. Zmieniono przy tym jego kształt, rozplanowanie wnętrza oraz układ okien i drzwi. Zrezygnowano z toalet i przedziałów ogrzewczych, wydzielono natomiast kabinę maszynisty z osobnym wejściem z lewej strony. W części pasażerskiej każdego z członów sterowniczych wydzielono po dwa przedziały jednakowej wielkości, rozdzielone przedsionkiem z dwoma parami rozsuwanych drzwi wejściowych. Każdy z przedziałów pasażerskich mieścił 48 pasażerów na miejscach siedzących (układ 2+2). Dodatkowe 4 siedzenia (najprawdopodobniej rozkładane) umieszczono w każdym z przedsionków. W sumie zespół miał 104 miejsca siedzące. Liczbę miejsc stojących określono oficjalnie na 134.
-Do przedziału służbowego prowadziły jednoskrzydłowe drzwi suwane pośrodku członu napędowego.
+Do przedziału służbowego prowadziły jednoskrzydłowe drzwi suwane pośrodku członu napędowego. Był on również połączony z członami sterowniczymi mostkiem przejściowym osłoniętym brezentową harmonią. Przejście to traktowano jako służbowe. Z zewnątrz do przedziału w członie środkowym prowadziły umieszczone po obu stronach w połowie długości jednoskrzydłowe drzwi przesuwne.
 W układzie napędowym dwa silniki o mocy po 100 KM zastąpiono pojedynczą ośmiocylindrową jednostką wysokoprężną marki Scania-Vabis o mocy 180 KM, którą połączono z mechaniczną przekładnią Mylius Cv2. Podobnie jak dotychczas napęd był przekazywany wałami kardana na najbliższą oś każdego z członów sterowniczych. W przedziale silnikowym umieszczono podobnie jak w wersji pierwotnej chłodnice, prądnicę, sprężarkę i zbiorniki powietrza.

← poprzednia wersja		Wersja z 12:55, 8 wrz 2015
Linia 62:		Linia 62:
	W układzie napędowym dwa silniki o mocy po 100 KM zastąpiono pojedynczą ośmiocylindrową jednostką wysokoprężną marki Scania-Vabis o mocy 180 KM, którą połączono z mechaniczną przekładnią Mylius Cv2. Podobnie jak dotychczas napęd był przekazywany wałami kardana na najbliższą oś każdego z członów sterowniczych. W przedziale silnikowym umieszczono podobnie jak w wersji pierwotnej chłodnice, prądnicę, sprężarkę i zbiorniki powietrza.		W układzie napędowym dwa silniki o mocy po 100 KM zastąpiono pojedynczą ośmiocylindrową jednostką wysokoprężną marki Scania-Vabis o mocy 180 KM, którą połączono z mechaniczną przekładnią Mylius Cv2. Podobnie jak dotychczas napęd był przekazywany wałami kardana na najbliższą oś każdego z członów sterowniczych. W przedziale silnikowym umieszczono podobnie jak w wersji pierwotnej chłodnice, prądnicę, sprężarkę i zbiorniki powietrza.

		+	[[Plik:Skania.gif\|centruj\|580px]]

	== Źródła ==		== Źródła ==

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{Spalinowy zespół trakcyjny infobox
 |seria_zespołu_spalinowego  =Mxx 189*
-|opis_zdjęcia               =
+|grafika                    =[[Plik:Skania_Mxx_189.gif|290px]]
 |przewoźnik                 =[[PKP]]
 |oznaczenie_przewoźnika     =Mxx 189*
@@ Linia 60: / Linia 61: @@
 W układzie napędowym dwa silniki o mocy po 100 KM zastąpiono pojedynczą ośmiocylindrową jednostką wysokoprężną marki Scania-Vabis o mocy 180 KM, którą połączono z mechaniczną przekładnią Mylius Cv2. Podobnie jak dotychczas napęd był przekazywany wałami kardana na najbliższą oś każdego z członów sterowniczych. W przedziale silnikowym umieszczono podobnie jak w wersji pierwotnej chłodnice, prądnicę, sprężarkę i zbiorniki powietrza.
 == Źródła ==
@@ Linia 65: / Linia 67: @@
 * B. Pokropiński: ''Spalinowy zespół trakcyjny Mxx 186 Skania'', "Świat Kolei" 12/2014
 * R. Witkowski: ''Tajemnicze trójczłonowe zespoły motorowe na tor szerokości 750 mm'', "Świat Kolei" 8/2015
 == Przypisy ==