SM01: Różnice pomiędzy wersjami

Z Enkol
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 36 wersji utworzonych przez 3 użytkowników)
Linia 1: Linia 1:
−
SM01 jest to spalinowa lokomotywa manewrowa, produkowana pierwotnie przez niemieckie zakłady Krupp, przeznaczona głównie do przetaczania wagonów wewnątrz zakładów przemysłowych.
 
  
−
Na polskiej sieci kolejowej oznaczenia SM01 zostało przyjęte dla dwóch typów niemieckich lokomotyw: Ko - produkowanych w latach 1930 - 1938 przez zakłady LOB oraz Kof II, których produkcja trwała 24 lata i zakończyła się w 1956 roku.  
+
 
 +
'''SM01''' - oznaczenie przyjęte dla zbiorczej serii (analogicznie do wagonów motorowych [[SN51]] lub parowozów [[TKp100]]) lokomotyw spalinowych małej mocy produkcji przedwojennej i wojennej. Poprzednie oznaczenie lokomotyw tej klasy to m.in Lb oraz Lr z trzycyfrowymi numerami inwentarzowymi. Przypuszcza się, że oznaczenia "b" i "r" oznaczały rodzaj paliwa wynikający z typu silnika zamontowanego w lokomotywie - odpowiednio benzynowy i wysokoprężny, analogicznie do przedwojennych oznaczeń niemieckich. Nie udało się ustalić zasad numerowania lokomotyw tej serii, zakres znanych numerów waha zamyka się w zakresie 091-804 - Lr-091 - Lb-804
 +
 
 +
W skład serii Lb i Lr wchodziły pojazdy  przedwojennych niemieckich grup lekkich lokomotyw spalinowych [[Kö I]], [[Köf II]], [[Kbf II]] serii wyprodukowanych przed i w czasie IIWŚ oraz lokomotywy innych typów, pochodzące z zakładów przemysłowych. W skład serii SM01 weszły przede wszystkim , ale nie tylko, lokomotywy grupy  Köf II. Większość lokomotyw innych typów, np. grupy Kö I, ze względu na zużycie, brak części zamiennych lub małą moc, zostało wcześniej skreślone z inwentarza PKP lub przekazane do przemysłu. Liczebność tej klasy lokomotyw na PKP szacowana jest na kilkadziesiąt egzemplarzy.
 +
Wiadomo, że peewna grupa tych lokomotyw była na stanie lokomotywowni [[Warszawa Wschodnia]]. Eksploatowane w Polsce lokomotywy nierzadko poddawano też przebudowom i wymianom silników oraz innych podzespołów.
  
 
== Konstrukcja  ==
 
== Konstrukcja  ==
−
 
+
Ze względu na zróżnicowanie serii nie jest możliwe podanie jednolitych danych konstrukcyjnych. Objęte serią lokomotywy były jednak pojazdami ostojnicowymi o niskiej mocy, dwuosiowymi, napędzanymi silnikiem spalinowym poprzez przekładnię mechaniczną. Wśród nich znane są też przypadki lokomotyw z zestawami kołowymi napędzanymi wiązarami, połączonymi ze "ślepym wałem", który przekazywał na nie napęd z przekładni <ref>{{cytuj stronę | url = https://forum.modelarstwo.info/threads/poszukuj%C4%99-plan%C3%B3w-lokomotywy-sm01-k%C3%B6f-ii-wg-oznaczenia-nim.2747/page-7#lg=post-125456&slide=3 | tytuł = forum.modelarstwo.info | data dostępu = | autor = | nazwisko = | imię = | autor link = | autor2 = | nazwisko2 = | imię2 = | autor link2 = | data = | rok = | miesiąc = | format = | praca = | opublikowany = | oznaczenie = | strony = | język = | id = | cytat= }}.</ref>
−
Konstrukcja lokomotywy jest oparta na prostych rozwiązaniach technicznych, między innymi układowi osi "B". Paradoksalnie było to największym atutem tych pojazdów, dzięki czemu zyskały one uznanie dwóch powojennych przewoźników niemieckich: Deutsche Bundesbahn oraz Deutsche Reichsbahn, stanowiąc przez długi okres podstawę taboru naszych zachodnich sąsiadów.
 
  
 
== Eksploatacja  ==
 
== Eksploatacja  ==
  
−
Trudno określić dokładną datę oraz przebieg wydarzeń powodujących rozpoczęcie eksploatacji tych lokomotyw na polskich torach, jednak prawdopodobnie było to związane z zakończeniem drugiej wojny światowej i korektą granic Rzeczpospolitej Polskiej powodującą ustalenie dziesięciu nowych okręgów kolejowych. Nie jest też do końca pewne oznaczenie - nie wykluczone, że lokomotywy zostały wycofane z eksploatacji przed wejściem w życie normy oznaczeń pojazdów trakcyjnych z 1960 roku.  
+
Z uwagi na małą liczbę źródeł trudno określić dokładną datę oraz przebieg wydarzeń powodujących rozpoczęcie eksploatacji tych lokomotyw na polskich torach, ale w głównej mierze było to związane z zakończeniem drugiej wojny światowej i przejęciem przez [[PKP]] pewnej ilości lokomotyw spalinowych należących do [[DRG]], [[Ostbahn]] czy zakładów przemysłowych, które zostały sprowadzone po wybuchu wojny na tereny obecnej Polski, lub których nie zdążono wycofać na zachód przed przejściem frontu. Nie jest pewne, czy lokomotywy tej serii były używane przez służbę mechaniczną PKP, czy tylko w innych jednostkach PKP, jak np. ZNTK ([[ZNTK Sędziszów]] czy [[ZNTK Słupsk]]), wagonownie lub służba drogowa. Pewna liczba lokomotyw została przekazana/wydzierżawiona do zakładów przemysłowych, gdzie były wykorzystywane nawet do końca lat 90.
−
 
 
−
Obecnie do dziś niemieckie koleje przemysłowe używają tego typu lokomotyw do pracy manewrowej. PKP prawdopodobnie użytkowała te maszyny w ilości sztuk trzech. Dwa zachowane egzemplarze można oglądać w skansenie kolejowym w Pyskowicach oraz Skierniewicach.
 
−
 
 
−
== Dane techniczne  ==
 
−
 
 
−
''Istnieje prawdopodobieństwo różnic spowodowanych oznaczeniem przyjętym dla dwóch typów lokomotyw''
 
−
 
 
−
Długość ze zderzakami: 6450 mm
 
  
−
Średnica kół: 850 mm
+
Nie jest znana liczba lokomotyw, które otrzymały oznaczenie [[SM01]], ale prawdopodobnie było to około 20 sztuk, ponieważ  najwyższy znany z ikonografii numer inwentarzowy to SM01-16.  Do dnia dzisiejszego nie zachowała się żadna lokomotywa, o której jednoznacznie wiadomo, że otrzymała oznaczenie SM01. Część egzemplarzy parametrami pasujących do tej serii nie otrzymała najpewniej żadnego nowego oznaczenia, w związku z przekazaniem do przemysłu. Inne pojazdy za to zostały wycofane ze słuzby w PKP jeszcze przed wprowadzeniem nowego systemu oznaczeń serii lokomotyw.
 +
Zachowane w skansenach w Pyskowicach oraz w Skierniewicach przedwojenne lokomotywy spalinowe miały pewien epizod na PKP, w późniejszym okresie były jednak eksploatowane w zakładach chemicznych oraz w ZNTK.
  
−
Siła pociągowa: 47 kN
+
== Lista lokomotyw spalinowych serii SM01 i jej odpowiadających, eksploatowanych w Polsce, z podziałem na producentów (niepełna) ==
  
−
Rodzaj przekładni: mechaniczna
+
'''Esslingen'''
 +
{{#ask:[[Lw typ fabryczny::Kö I]] [[Lw producent::Esslingen]] | limit = 750
 +
|?Lw numer seryjny
 +
|?Lw rok produkcji
 +
|?Lw stan
 +
|?Lw ostatni rozstaw
 +
|?Lw ostatni typ silnika
 +
|?Lw ostatnie oznaczenie
 +
|?Lw ostatnie stacjonowanie
 +
|?Lw uwagi
 +
|?Lw numer seryjny
 +
|?Lw strona
 +
|?Lw typ fabryczny
 +
|sort=Lw rok produkcji, Lw numer seryjny
 +
|format=template
 +
|template=Lw tabela
 +
|introtemplate=Lw tabela nagłówek
 +
| outrotemplate=Lw tabela stop
 +
|link=all
 +
|headers=show
 +
|searchlabel=&hellip; dalsze wyniki
 +
|class=sortable wikitable smwtable
 +
}}
 +
'''Humboldt - Klockner Deutz'''
 +
{{#ask:[[Lw typ fabryczny::Köf II]] [[Lw producent::Humboldt – Klockner Deutz]] OR [[Lw typ fabryczny::F6M 317 R]] [[Lw producent::Humboldt – Klockner Deutz]] OR [[Lw typ fabryczny::A6M 517 R]] [[Lw producent::Humboldt – Klockner Deutz]] | limit = 750
 +
|?Lw numer seryjny
 +
|?Lw rok produkcji
 +
|?Lw stan
 +
|?Lw ostatni rozstaw
 +
|?Lw ostatni typ silnika
 +
|?Lw ostatnie oznaczenie
 +
|?Lw ostatnie stacjonowanie
 +
|?Lw uwagi
 +
|?Lw numer seryjny
 +
|?Lw strona
 +
|?Lw typ fabryczny
 +
|sort=Lw rok produkcji, Lw numer seryjny
 +
|format=template
 +
|template=Lw tabela
 +
|introtemplate=Lw tabela nagłówek
 +
| outrotemplate=Lw tabela stop
 +
|link=all
 +
|headers=show
 +
|searchlabel=&hellip; dalsze wyniki
 +
|class=sortable wikitable smwtable
 +
}}
 +
'''Henschel'''
 +
{{#ask:[[Lw typ fabryczny::DG 65 R]] [[Lw producent::Henschel]] OR [[Lw typ fabryczny::DG 39]] [[Lw producent::Henschel]] | limit = 750
 +
|?Lw numer seryjny
 +
|?Lw rok produkcji
 +
|?Lw stan
 +
|?Lw ostatni rozstaw
 +
|?Lw ostatni typ silnika
 +
|?Lw ostatnie oznaczenie
 +
|?Lw ostatnie stacjonowanie
 +
|?Lw uwagi
 +
|?Lw numer seryjny
 +
|?Lw strona
 +
|?Lw typ fabryczny
 +
|sort=Lw rok produkcji, Lw numer seryjny
 +
|format=template
 +
|template=Lw tabela
 +
|introtemplate=Lw tabela nagłówek
 +
| outrotemplate=Lw tabela stop
 +
|link=all
 +
|headers=show
 +
|searchlabel=&hellip; dalsze wyniki
 +
|class=sortable wikitable smwtable
 +
}}
 +
'''Windhoff'''
 +
{{#ask:[[Lw typ fabryczny::LN 25 II]] [[Lw producent::Windhoff]] OR [[Lw typ fabryczny::Lg I/34]] [[Lw producent::Windhoff]] OR [[Lw typ fabryczny::LV 80 III]] [[Lw producent::Windhoff]] | limit = 750
 +
|?Lw numer seryjny
 +
|?Lw rok produkcji
 +
|?Lw stan
 +
|?Lw ostatni rozstaw
 +
|?Lw ostatni typ silnika
 +
|?Lw ostatnie oznaczenie
 +
|?Lw ostatnie stacjonowanie
 +
|?Lw uwagi
 +
|?Lw numer seryjny
 +
|?Lw strona
 +
|?Lw typ fabryczny
 +
|sort=Lw rok produkcji, Lw numer seryjny
 +
|format=template
 +
|template=Lw tabela
 +
|introtemplate=Lw tabela nagłówek
 +
| outrotemplate=Lw tabela stop
 +
|link=all
 +
|headers=show
 +
|searchlabel=&hellip; dalsze wyniki
 +
|class=sortable wikitable smwtable
 +
}}
 +
'''BMAG'''
 +
{{#ask:[[Lw typ fabryczny::Köf II]] [[Lw producent::BMAG]] | limit = 750
 +
|?Lw numer seryjny
 +
|?Lw rok produkcji
 +
|?Lw stan
 +
|?Lw ostatni rozstaw
 +
|?Lw ostatni typ silnika
 +
|?Lw ostatnie oznaczenie
 +
|?Lw ostatnie stacjonowanie
 +
|?Lw uwagi
 +
|?Lw numer seryjny
 +
|?Lw strona
 +
|?Lw typ fabryczny
 +
|sort=Lw rok produkcji, Lw numer seryjny
 +
|format=template
 +
|template=Lw tabela
 +
|introtemplate=Lw tabela nagłówek
 +
| outrotemplate=Lw tabela stop
 +
|link=all
 +
|headers=show
 +
|searchlabel=&hellip; dalsze wyniki
 +
|class=sortable wikitable smwtable
 +
}}
 +
'''Borsig'''
 +
{{#ask:[[Lw typ fabryczny::Köf II]] [[Lw producent::Borsig]] | limit = 750
 +
|?Lw numer seryjny
 +
|?Lw rok produkcji
 +
|?Lw stan
 +
|?Lw ostatni rozstaw
 +
|?Lw ostatni typ silnika
 +
|?Lw ostatnie oznaczenie
 +
|?Lw ostatnie stacjonowanie
 +
|?Lw uwagi
 +
|?Lw numer seryjny
 +
|?Lw strona
 +
|?Lw typ fabryczny
 +
|sort=Lw rok produkcji, Lw numer seryjny
 +
|format=template
 +
|template=Lw tabela
 +
|introtemplate=Lw tabela nagłówek
 +
| outrotemplate=Lw tabela stop
 +
|link=all
 +
|headers=show
 +
|searchlabel=&hellip; dalsze wyniki
 +
|class=sortable wikitable smwtable
 +
}}
  
−
Prędkość maksymalna: 45 km/h
+
== Przypisy ==
  
 
[[Category:Normalnotorowe_lokomotywy_spalinowe]] [[Category:Lokomotywy_spalinowe_PKP]] [[Category:Hasła_encyklopedyczne]]
 
[[Category:Normalnotorowe_lokomotywy_spalinowe]] [[Category:Lokomotywy_spalinowe_PKP]] [[Category:Hasła_encyklopedyczne]]

Aktualna wersja na dzień 15:09, 9 sty 2026


SM01 - oznaczenie przyjęte dla zbiorczej serii (analogicznie do wagonów motorowych SN51 lub parowozów TKp100) lokomotyw spalinowych małej mocy produkcji przedwojennej i wojennej. Poprzednie oznaczenie lokomotyw tej klasy to m.in Lb oraz Lr z trzycyfrowymi numerami inwentarzowymi. Przypuszcza się, że oznaczenia "b" i "r" oznaczały rodzaj paliwa wynikający z typu silnika zamontowanego w lokomotywie - odpowiednio benzynowy i wysokoprężny, analogicznie do przedwojennych oznaczeń niemieckich. Nie udało się ustalić zasad numerowania lokomotyw tej serii, zakres znanych numerów waha zamyka się w zakresie 091-804 - Lr-091 - Lb-804

W skład serii Lb i Lr wchodziły pojazdy przedwojennych niemieckich grup lekkich lokomotyw spalinowych Kö I, Köf II, Kbf II serii wyprodukowanych przed i w czasie IIWŚ oraz lokomotywy innych typów, pochodzące z zakładów przemysłowych. W skład serii SM01 weszły przede wszystkim , ale nie tylko, lokomotywy grupy Köf II. Większość lokomotyw innych typów, np. grupy Kö I, ze względu na zużycie, brak części zamiennych lub małą moc, zostało wcześniej skreślone z inwentarza PKP lub przekazane do przemysłu. Liczebność tej klasy lokomotyw na PKP szacowana jest na kilkadziesiąt egzemplarzy. Wiadomo, że peewna grupa tych lokomotyw była na stanie lokomotywowni Warszawa Wschodnia. Eksploatowane w Polsce lokomotywy nierzadko poddawano też przebudowom i wymianom silników oraz innych podzespołów.

Konstrukcja[edytuj]

Ze względu na zróżnicowanie serii nie jest możliwe podanie jednolitych danych konstrukcyjnych. Objęte serią lokomotywy były jednak pojazdami ostojnicowymi o niskiej mocy, dwuosiowymi, napędzanymi silnikiem spalinowym poprzez przekładnię mechaniczną. Wśród nich znane są też przypadki lokomotyw z zestawami kołowymi napędzanymi wiązarami, połączonymi ze "ślepym wałem", który przekazywał na nie napęd z przekładni [1]

Eksploatacja[edytuj]

Z uwagi na małą liczbę źródeł trudno określić dokładną datę oraz przebieg wydarzeń powodujących rozpoczęcie eksploatacji tych lokomotyw na polskich torach, ale w głównej mierze było to związane z zakończeniem drugiej wojny światowej i przejęciem przez PKP pewnej ilości lokomotyw spalinowych należących do DRG, Ostbahn czy zakładów przemysłowych, które zostały sprowadzone po wybuchu wojny na tereny obecnej Polski, lub których nie zdążono wycofać na zachód przed przejściem frontu. Nie jest pewne, czy lokomotywy tej serii były używane przez służbę mechaniczną PKP, czy tylko w innych jednostkach PKP, jak np. ZNTK (ZNTK Sędziszów czy ZNTK Słupsk), wagonownie lub służba drogowa. Pewna liczba lokomotyw została przekazana/wydzierżawiona do zakładów przemysłowych, gdzie były wykorzystywane nawet do końca lat 90.

Nie jest znana liczba lokomotyw, które otrzymały oznaczenie SM01, ale prawdopodobnie było to około 20 sztuk, ponieważ najwyższy znany z ikonografii numer inwentarzowy to SM01-16. Do dnia dzisiejszego nie zachowała się żadna lokomotywa, o której jednoznacznie wiadomo, że otrzymała oznaczenie SM01. Część egzemplarzy parametrami pasujących do tej serii nie otrzymała najpewniej żadnego nowego oznaczenia, w związku z przekazaniem do przemysłu. Inne pojazdy za to zostały wycofane ze słuzby w PKP jeszcze przed wprowadzeniem nowego systemu oznaczeń serii lokomotyw. Zachowane w skansenach w Pyskowicach oraz w Skierniewicach przedwojenne lokomotywy spalinowe miały pewien epizod na PKP, w późniejszym okresie były jednak eksploatowane w zakładach chemicznych oraz w ZNTK.

Lista lokomotyw spalinowych serii SM01 i jej odpowiadających, eksploatowanych w Polsce, z podziałem na producentów (niepełna)[edytuj]

Esslingen

Typ / Numer fabryczny Rok produkcji Stan Rozstaw Typ silnika Oznaczenie Stacjonowanie Uwagi
Kö I/4256 1934 Eksponat 1435 mm Nieznany Brak Skansen w Pyskowicach


Humboldt - Klockner Deutz

Typ / Numer fabryczny Rok produkcji Stan Rozstaw Typ silnika Oznaczenie Stacjonowanie Uwagi
F6M 317 R/12761 1935 Nieznany 1435 mm Nieznany Kö 4770 Zamość
A6M 517 R/47273 1943 Nieznany 1435 mm Nieznany Lb-804 Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego w Ostrowie Wielkopolskim
A6M 517 R/47273 1943 Nieznany 1435 mm Nieznany Lb-804 Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego w Ostrowie Wielkopolskim
A6M 517 R/47440 1944 Złom 1435 mm Star Lb-348 Lokotywownia Sędziszów Lokomotywa miała silnik wymieniony na pochodzący z zakładów Star, w związku z czym obudowę przedziału silnikowego wykonano nową. Poza tym posiadała inne zmienione detale względem stanu oryginalnego.

Malowanie zielone z czerwonymi czołownicami.

Köf II/nieznany 1944 Eksponat 1435 mm Nieznany Ls150 Parowozownia Skierniewice Lokomotywa ma przebudowaną budkę maszynisty i osłonę przedziału silnikowego
Köf II/255038 b/d Złom 1435 mm Saurer Lr-398 Jednostka wojskowa JW 4824 Stawy k. Dęblina Numer fabryczny zaczerpnięty z numeru silnika, gdyż oryginalny jest nieznany. Lokomotywa wg dokumentacji powstała z części od kilku egzemplarzy po odbudowie w ZNTK Pruszków. Złomowana po 1961r. ze względu na nieopłacalność remontu po zniszczeniu w wypadku.


Henschel

Typ / Numer fabryczny Rok produkcji Stan Rozstaw Typ silnika Oznaczenie Stacjonowanie Uwagi
DG 65 R/22316 1934 Złom 1435 mm Nieznany Lb- Parowozownia Oleśnica
DG 39/23437 1936 Nieznany 1435 mm Nieznany b/d Śląska Fabryka Śrub – "Archimedes" S.A. we Wrocławiu Brak informacji przebiegu dalszej eksploatacji lokomotywy przez zakłady "Archimedes" po odbudowie po zakończeniu wojny.
DG 39/24489 1939 Nieznany 1435 mm Nieznany Ls40-24489 Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego w Lubaniu Śląskim
DG 39/25411 1941 Pomnik 1435 mm IFA Kö 0292 "Lasch GmbH" Gleisbau, Zwickau Informacje co do przebiegu służby lokomotywy są oparte na przypuszczeniach wynikających z przytoczonych źródeł. Wiadomo, że jeden z egzemplarzy lokomotywy tego typu pracował przez krótki okres w Polsce, po czym zwrócono go do NRD. Istnieje zdjęcie takiego pojazdu, oznaczonego jako Lr-091 (wg. inych źródeł Lc-091), przypisanego do ZNTK Piła. Inne źródła podają jednak jego możliwą służbę także w ZNTK Ostrów Wlkp. Po przekazaniu z powrotem Niemcom, lokomotywa pochodząca z Polski miała otrzymać oznaczenie Kö 0292 i nowy silnik IFA. Stojacy obecnie na pomniku w Zwickau egzemplarz posiada taki silnik, dlatego jest mocno prawdopodobne, że to ten z epizodem eksploatacji w Polsce.


Windhoff

Typ / Numer fabryczny Rok produkcji Stan Rozstaw Typ silnika Oznaczenie Stacjonowanie Uwagi
LV 80 III/219 1931 Nieznany 1435 mm Nieznany Kb 0009 Huta szkła Iłowa
LN 25 II/226 1933 Złom 1435 mm Nieznany b/d Polskie Koleje Państwowe
LN 25 II/229 1933 Złom 1435 mm Nieznany b/d Polskie Koleje Państwowe
Lg I/34/281 1935 Złom 1435 mm Nieznany b/d Polskie Koleje Państwowe, Dyr. Gdańsk


BMAG

Typ / Numer fabryczny Rok produkcji Stan Rozstaw Typ silnika Oznaczenie Stacjonowanie Uwagi
Köf II/10177 1933 Nieznany 1435 mm Nieznany b/d Tartak Nisko Kasacja
Köf II/10188 1933 Nieznany 1435 mm Nieznany Lb-395 Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego w Ostrowie Wielkopolskim
Köf II/10214 1934 Złom 1435 mm Nieznany Kb 4315 Huta Szkła Ujście Niektóre źródła jako ostatniego właściciela podają hutę szkła w Piotrkowie Trybunalskim.


Borsig

Typ / Numer fabryczny Rok produkcji Stan Rozstaw Typ silnika Oznaczenie Stacjonowanie Uwagi
Köf II/14496 1934 Złom 1435 mm Nieznany SM01-03 Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego w Pruszkowie


Przypisy[edytuj]

  1. ↑ forum.modelarstwo.info..
Źródło: „https://enkol.pl/index.php?title=SM01&oldid=102993”