104E

104E, 104Ea, 104Eb
Plik:Electric locomotive EP09-007.jpg
'
Przeznaczenie lokomotywy	pasażerska
Przewoźnik	PKP
Oznaczenie przewoźnika	EP09
Producent	Pafawag
Lata budowy	1986-1997
Układ osi	Bo'Bo'
Masa służbowa	83,5 tony
Długość ze zderzakami	16740 mm
Szerokość	2974 mm
Wysokość	4300 mm
Nacisk osi na szyny	20 T
Średnica kół	1250 mm
Rozstaw szyn	1435 mm
System zasilania	3 kV DC
Liczba silników	4
Typ silników	LKa740
Moc ciągła	2940 kW
Moc godzinna	3180 kW
Maksymalna siła pociągowa	21 T
Stosunek przekładni	73:38
Prędkość konstrukcyjna	160 km/h
Sterowanie wielokrotne	brak
System hamulca	Oerlikon + ED

104E(typ 104E, 104Ea, 104Eb, 104Ec)- normalnotorowa lokomotywa elektryczna przeznaczone do ciągnięcia składów pasażerskich, produkowana w zakładach Pafawag we Wrocławiu w latach 1986-97. Powstało 47 sztuk dla PKP gdzie otrzymały oznaczenie EP09. Jest to jedna z najszybszych lokomotyw produkowanych w Polsce.

Historia

Prace projektowe prowadzone przez Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Pojazdów Szynowych w Poznaniu, przyniosły efekt w postaci projektu lokomotywy czteroosiowej, pasażerskiej o prędkości maksymalnej 140 km/h. Projekt ukończony w 1981 roku trafił do Wrocławskiego Pafawagu, gdzie do 1984 roku miały powstać dwa jeżdżące prototypy. Budowa maszyn opóźniła się jednak o ponad dwa lata. Pierwsza była gotowa we wrześniu 1986 roku, zaś druga w czerwcu 1987 roku. Na etapie budowy, zdecydowano się na zwiększenie prędkości konstrukcyjnej do 160 km/h, poprzez zmianę przełożenia. Oficjalny debiut tych lokomotyw wyznaczono na 29 maja 1988 roku. Zostały dopuszczone do ruchu po Centralnej Magistrali Kolejowej z prędkością 160 km/h.

Opis konstrukcji

Lokomotywa posiada dwie kabiny maszynisty, po jednej na każdej ścianie czołowej. Jako pierwsza lokomotywa w Polsce została wyposażona w dwusystemowy układ hamulcowy, standardowy pneumatyczny i elektrodynamiczny. Opracowane w OBRPS Poznań dwuosiowe wózki były konstrukcją innowacyjną. Do połączenia pudła z wózkami, zamiast czopu skrętnego zastosowano wieszaki i sprężyny. Wózki połączono sprzęgiem międzywózkowym. Siły pociągowe i hamowania były przenoszone na poziomie główki szyny poprzez system cięgieł, co owocowało poprawą przyczepności w stosunku do innych lokomotyw produkowanych w Polsce. Silniki trakcyjne zabudowane sztywno w wózku, przekazują moc poprzez dwa łożyska stożkowe na sprzęgło, dalej na wał drążony i kolejne sprzęgło na zestawy kołowe. Dzięki temu rozwiązaniu zwiększyła się niezawodność układu napędowego względem rozwiązań stosowanych w 4E/303E.

Eksploatacja

Lokomotywy byly dostarczone do jednego przewoźnika - Polskich Kolei Państwowych. Po jego podziale na spółki, wszystkie przeszły w posiadanie PKP Cargo. W latach 2007-2009 wszystkie lokomotywy przekazano spółce PKP Intercity, gdzie używane są do prowadzenia pociągów krajowych i międzynarodowych. W grudniu 2009 roku lokomotywy otrzymały świadectwo dopuszczenia do ruchy na terenie Czech.

Spis lokomotyw EP09

Typ / Numer fabryczny	Rok produkcji	Stan	Rozstaw	Typ silnika	Oznaczenie	Stacjonowanie	Uwagi
104E/001	1986	Sprawna	1435 mm	LKa-740	EP09-001	PKP Intercity Zakład Południowy w Krakowie
104E/002	1987	Sprawna	1435 mm	LKa-740	EP09-002	PKP Intercity Zakład Południowy w Krakowie
104E/003	1990	Sprawna	1435 mm	LKa-740	EP09-003	PKP Intercity Zakład Południowy w Krakowie
104E/004	1990	Sprawna	1435 mm	LKa-740	EP09-004	PKP Intercity Zakład Południowy w Krakowie
104E/005	1990	Sprawna	1435 mm	LKa-740	EP09-005	PKP Intercity Zakład Południowy w Krakowie
104E/006	1990	Odstawiona	1435 mm	LKa-740	EP09-006	PKP Intercity Zakład Południowy w Krakowie

Lokomotywa o numerze 035 została zniszczona podczas katastrofy kolejowej 3 marca 2012 roku.